HUMANITARNI PARAVAN IZA KOJEG STOJE ORUŽJE I TERORIZAM: Australska organizacija otvoreno finacijski podržavala IDF i okupaciju Zapadne obale

Otvorena podrška izraelskoj vojsci i ilegalnim doseljenicma na okupiranoj Zapadnoj obali Palestine nisu insinuacija, već dokumentirana činjenica: pismo IDF-a iz oktobra 2023. potvrđuje da je osnivač organizacije Ari Briggs opskrbljivao izraelske vojne jedinice. Briggs je pritom javno isticao da njegova privatna inicijativa „zaobilazi birokratiju“ i djeluje efikasnije od same vojske.

Kada se perfidno djelovanje kroz humanitarni rad pretvori u otvorenu logističku podršku izraelskoj vojsci i ilegalnoj okupaciji, više ne govorimo o etičkim sivim zonama, već o sistemskoj zloupotrebi povjerenja, zakona i poreznih olakšica. Upravo to razotkriva istraživanje o djelovanju Chai Charitable Foundation, australske dobrotvorne organizacije koja je u 2025. godini prikupila više od 19 miliona dolara za IDF i ilegalna naselja na okupiranoj Zapadnoj obali Palestine.

Fondacija je formalno tvrdila da ne finansira Izraelske odbrambene snage (IDF) niti podržava ilegalna naselja na Zapadnoj obali. Međutim, činjenice dokumentirane u istraživanju govore drukčije – barem do trenutka kada su te činjenice postale javno neugodne.

Donacije za vojsku, pod krinkom humanitarnog rada

Sve do nedavno, zvanična web-stranica Chai Charitable Foundation sadržavala je aktivne kampanje za prikupljanje sredstava za organizacije koje se same javno hvale direktnom podrškom IDF-u. Među njima je i One People for Israel, organizacija osnovana 2023. godine, koja izričito navodi da isporučuje „opremu za spašavanje života“ izraelskim vojnicima – kacige, pancire i drugu vojnu opremu, po specifikacijama same vojske.

Ta suradnja nije insinuacija, već dokumentirana činjenica: pismo IDF-a iz oktobra 2023. potvrđuje da je osnivač organizacije Ari Briggs opskrbljivao izraelske vojne jedinice. Briggs je pritom javno isticao da njegova privatna inicijativa „zaobilazi birokratiju“ i djeluje efikasnije od same vojske.

Drugim riječima: privatno finansiranje vojske, uz punu transparentnost cilja – i uz posredstvo fondacije koja uživa najviši humanitarni status u Australiji.

Novac i za ilegalna naselja

Još problematičnije su kampanje povezane s naseljima Tekoa i Hebron, smještenim na okupiranoj Zapadnoj obali, koju Australija – kao i većina međunarodne zajednice – smatra teritorijom pod ilegalnom izraelskom okupacijom.

Ta naselja nisu samo pravni problem. Prema podacima Ujedinjenih nacija i izraelskih organizacija za ljudska prava, ona su žarišta nasilja, prisilnih iseljavanja i sistematskog kršenja prava Palestinaca. Od oktobra 2023. godine, više od hiljadu Palestinaca ubijeno je na Zapadnoj obali, većinom djelovanjem izraelskih snaga, dok su desetine hiljada protjerane ili stavljene pod režim svakodnevne represije.

Uprkos tome, Chai je – sve do javnog pritiska – omogućavala donacije direktno povezane s tim naseljeničkim zajednicama.

Povlačenje linkova – ali ne i odgovornosti

Tek nakon što su novinari postavili pitanja, spornih kampanja više nema na naslovnici fondacije. No, ključno je da linkovi za donacije i dalje postoje, samo sklonjeni od pogleda javnosti. To nije suštinsko distanciranje, već kozmetički manevar.

Chai se u odgovoru poziva na interne mehanizme kontrole, „usklađenost s propisima“ i činjenicu da ne podržava subjekte s australske liste sankcija. Međutim, fondacija nije odgovorila na konkretna pitanja o odnosu s organizacijama koje otvoreno sarađuju s IDF-om, niti o razlozima zašto su kampanje uklonjene tek nakon medijskog pritiska.

Humanitarni status kao političko oružje

Ključno pitanje nije samo da li je Chai formalno prekršila zakon, već da li je sistem PBI (Public Benevolent Institution) iskorišten kao paravan za političko i vojno djelovanje u inostranstvu. Status koji omogućava poreske povlastice i povjerenje donatora trebao bi služiti ublažavanju patnje – ne njenom produbljivanju.

Ako se pod „dobročinstvom“ podrazumijeva finansiranje vojske uključene u dugotrajnu okupaciju i podrška naseljima koja međunarodno pravo smatra ilegalnim, tada problem nije samo u jednoj fondaciji. Problem je u institucionalnoj slabosti koja to omogućava.

Uklanjanje linkova ne briše odgovornost. A humanitarni jezik ne može prikriti činjenicu da je novac, prikupljan pod zastavom pomoći, završavao tamo gdje se proizvode nasilje, nepravda i nova stradanja.

Izrael